Bán một chai mật thì khách dùng xong là hết. Bán một tổ ong thì khách sống với nó nhiều năm.
Vì vậy trách nhiệm của người nhân giống khác hẳn, và cũng nặng hơn.
- Chỉ bán tổ đã ổn định, không bán tổ vừa tách
- Nói rõ lịch sử đàn và loài đang bán
- Dặn kỹ ba việc quan trọng cho tháng đầu
- Hỗ trợ sau bán là phần của công việc
Chỉ bán tổ đủ tuổi
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất và cũng hay bị vi phạm nhất khi nhu cầu tăng cao.
Tổ vừa tách vài tháng chưa qua mùa khó nào, chưa chứng minh được gì. Bán loại đó thì khách mất đàn, và mình mất khách.
Ở Ong Zú, tổ chỉ được bán khi đã ổn định ít nhất một mùa và thấy ong non tập bay đều đặn.
Nếu khách cần gấp mà chưa có tổ đủ tuổi thì nói thật và hẹn mùa sau, đừng bán tổ non cho kịp đơn.
| Việc | Nên làm | Không nên |
|---|---|---|
| Tuổi tổ khi bán | Đã ổn định ít nhất một mùa | Bán tổ vừa tách |
| Thông tin cho khách | Nói rõ loài, ngày tách, đàn mẹ | Nói chung chung |
| Cho xem tận nơi | Sẵn sàng, xem cả tổ yếu | Chỉ cho xem tổ đẹp |
| Dặn dò sau bán | Ba việc cho tháng đầu | Bán xong là thôi |
| Bảo hành | Nói rõ phạm vi và thời gian | Cam kết mơ hồ |
| Khi hết tổ đủ tuổi | Nói thật, hẹn mùa sau | Bán tổ non cho kịp đơn |
Nói rõ những gì
Loài đang bán và đặc điểm của loài đó, để khách kỳ vọng cho đúng.
Tổ tách từ đàn nào, tách khi nào, đã ổn định bao lâu.
Vùng nuôi và nguồn hoa quanh trại, để khách biết đàn quen nhịp nào.
Trong sáu tháng qua đàn có sự cố gì không. Nói thật cả chuyện xấu thì khách tin cả chuyện tốt.
Và nói rõ về sản lượng: đưa một khoảng, nói rõ phụ thuộc mùa và nguồn hoa nơi khách ở.
Ba việc phải dặn
Phần lớn sự cố xảy ra trong tháng đầu ở nhà khách, và phần lớn do lo quá nên can thiệp nhiều.
Một: để yên tuần đầu. Không mở thùng, không cho ăn, không dời.
Hai: đặt cố định ngay từ đầu, mở cửa tổ ngay khi đặt xong.
Ba: kiểm chân chống kiến hằng tuần.
Ba câu này nói mất một phút mà tránh được phần lớn rắc rối. Ở Ong Zú, khách nào mua cũng được dặn.
Hỗ trợ sau bán
Chi phí gần như bằng không: trả lời một tin nhắn mất vài phút.
Đổi lại là khách quay lại, giới thiệu người khác, và mình cũng biết đàn mình bán ra sống thế nào.
Thông tin đó rất quý: nếu nhiều tổ bán ra cùng gặp một vấn đề thì đó là dấu hiệu cần xem lại cách nhân giống hoặc cách chọn đàn mẹ.
Nhiều trại có khách mua lần hai là do được hỗ trợ tử tế lần đầu chứ không phải do giá rẻ.
Khi đàn khách mua bị hỏng
Sẽ có trường hợp như vậy, không tránh được hoàn toàn.
Hỏi kỹ trước khi kết luận: đặt ở đâu, có mở thùng nhiều không, có kiểm chống kiến không, có dấu hiệu gì trước đó.
Nếu do đàn vốn có vấn đề thì nhận trách nhiệm và đổi tổ.
Nếu do cách chăm thì giải thích rõ nhưng vẫn hỗ trợ họ khắc phục, đừng đổ lỗi hoàn toàn.
Cách xử lý được nhớ lâu hơn bản thân sự cố.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Bán tổ vừa tách để kịp đơn hàng
- Chỉ cho khách xem những tổ đẹp nhất
- Bán xong không liên lạc lại
Câu hỏi thường gặp
Tổ bao lâu tuổi thì bán được?
Đã ổn định ít nhất một mùa và thấy ong non tập bay đều.
Có nên bán tổ mới tách không?
Không nên. Rủi ro cao cho khách và cho uy tín của mình.
Bảo hành tổ giống thế nào?
Nói rõ phạm vi và thời gian từ đầu, tránh cam kết mơ hồ.
Khách làm hỏng đàn thì có đổi không?
Tuỳ mức. Nhiều nơi vẫn hỗ trợ lần đầu kèm hướng dẫn, vì giữ khách quan trọng hơn.
Ở Ong Zú bán tổ theo nguyên tắc nào?
Chỉ bán tổ đã ổn định ít nhất một mùa, và dặn kỹ ba việc cho tháng đầu.