Cấu trúc tổ và khả năng giữ ẩm

Mở thùng của hai loài khác nhau thì thấy ngay: bên trong sắp xếp không giống nhau.

Điều này không chỉ là chuyện thú vị, nó ảnh hưởng trực tiếp tới cách thu mật và cách chọn thùng.

Điểm chung của mọi loài

Dù khác nhau thế nào, cấu trúc tổ ong dú vẫn có mấy điểm chung.

Mật và phấn được chứa trong những bọng sáp riêng lẻ hình bầu, không phải tầng sáp phẳng như ong mật.

Vùng nuôi ấu trùng tách riêng khỏi vùng chứa mật.

Lối vào tổ là một cái ống bằng sáp trộn nhựa cây, có ong gác.

Và toàn bộ tổ được bao bọc bằng lớp nhựa cây, giúp chống kiến và giữ nhiệt.

Khác biệt ảnh hưởng tới thu mật

Loài có bọng mật lớn thì thu dễ hơn: tách từng bọng, chắt ra, ít vỡ.

Loài bọng nhỏ thì tốn công hơn và dễ vỡ khi thao tác, nên phải nhẹ tay hơn.

Vị trí bọng mật cũng khác. Có loài xếp tập trung một góc, dễ lấy mà không đụng vùng ấu trùng. Có loài xếp xen kẽ, phải cẩn thận hơn.

Vì vậy người quen thu một loài chuyển sang loài khác thì cần làm chậm lại vài lần đầu.

Cách sắp xếp vùng ấu trùng

Đây là khác biệt rõ nhất khi mở thùng.

Có loài xếp vùng ấu trùng thành tầng chồng lên nhau khá đều đặn. Có loài xếp thành cụm không theo trật tự rõ ràng.

Với người nuôi thì điều này ảnh hưởng tới việc tách đàn: loài xếp tầng thì chia dễ hơn, loài xếp cụm thì phải xem kỹ trước khi cắt.

Trong cả hai trường hợp, nguyên tắc chung vẫn là chia sao cho bên nào cũng có phần ấu trùng đủ non để gây chúa mới nếu cần.

Chọn thùng theo loài

Thùng nên vừa với quy mô đàn của loài đang nuôi.

Thùng quá rộng thì đàn tốn sức điều hoà nhiệt và trám kín phần thừa. Thùng quá chật thì đàn nhanh đầy và có thể chia đàn ngoài ý muốn.

Kích thước phù hợp thường học được từ người nuôi cùng loài trong vùng, vì họ đã thử qua nhiều năm.

Ở Ong Zú, thùng được làm theo một quy cách thống nhất phù hợp với loài loài thân nhỏ chịu được nắng gió miền Trung.

Quan sát bên trong bao lâu một lần

Dù thú vị tới đâu thì cũng đừng mở thùng thường xuyên để xem.

Mỗi lần mở là đàn phải trám lại phần bị phá và điều hoà lại nhiệt độ.

Mỗi tháng một lần vào mùa thuận là đủ. Trong tháng 5 đến tháng 8 thì hạn chế tối đa.

Nếu muốn quan sát nhiều thì có thể dùng một tổ có mặt kính riêng cho mục đích đó, thay vì mở tất cả các tổ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mở thùng thường xuyên chỉ để xem bên trong
• Dùng cùng một cỡ thùng cho mọi loài
• Thu mật theo thói quen của loài cũ khi chuyển sang loài mới

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ong dú không xây tầng sáp như ong mật?

Đó là đặc điểm của nhóm ong không ngòi đốt, chúng chứa mật trong bọng riêng lẻ.

Bọng mật lớn có nghĩa là mật nhiều hơn không?

Không hẳn. Còn tuỳ số bọng và sức đàn.

Có nên dùng thùng có mặt kính không?

Được nếu che kín khi không quan sát, vì ánh sáng làm đàn khó chịu.

Thùng nên rộng bao nhiêu?

Vừa với quy mô đàn của loài đang nuôi. Nên hỏi người nuôi cùng loài trong vùng.

Bao lâu mở thùng một lần?

Khoảng một lần mỗi tháng vào mùa thuận.