Bán tổ hay lấy mật ở vùng sản lượng thấp

Nuôi được vài năm thì ai cũng gặp câu hỏi này: tập trung lấy mật, hay nhân giống bán tổ.

Hai hướng nghe gần nhau nhưng thực ra là hai kiểu công việc khác hẳn.

So sánh hai hướng

Khác nhau ở cả công việc lẫn kiểu quan hệ với khách.

Bán tổ đòi hỏi gì

Trước hết là đàn phải dư sức thật, vì bán tổ nghĩa là liên tục chia đàn.

Tiếp theo là kỹ năng tách đàn ổn định, tỉ lệ thành công cao.

Rồi tới phần nhiều người không lường trước: tư vấn và hỗ trợ khách. Bán một tổ là bắt đầu một quan hệ kéo dài nhiều tháng, có khi nhiều năm.

Và trách nhiệm: nếu tổ bán ra hay hỏng thì mang tiếng, dù nguyên nhân có khi ở phía người mua.

Ai không thích phần tư vấn thì hướng này khá mệt.

Nuôi lấy mật đòi hỏi gì

Đàn được để yên tích trữ, không bị chia liên tục, nên thường khoẻ hơn.

Nhưng cần kỹ năng khác: thu đúng lúc, lọc và đóng chai sạch, bảo quản đúng.

Và cần đầu ra. Mật ong dú sản lượng thấp nên không khó bán, nhưng vẫn phải có khách.

Trách nhiệm sau bán nhẹ hơn nhiều: khách dùng xong là hết, không phải hỗ trợ nhiều năm.

Đổi lại thì thu nhập tới muộn hơn, vì phải chờ đàn tích đủ dự trữ.

Vì sao khó làm tốt cả hai

Vì hai hướng cạnh tranh nhau trên cùng một đàn ong.

Đàn bị tách để bán tổ thì không còn dư để cho mật. Đàn được để yên lấy mật thì không tách được.

Nhiều người muốn cả hai rồi cuối cùng làm cả hai đều dở: tách vừa đủ để đàn mỏng, mà mật cũng chẳng bao nhiêu.

Cách hợp lý là chia rõ: một nhóm đàn để nhân giống, một nhóm để yên lấy mật, và không lẫn lộn.

Ở Ong Zú, hai nhóm này được tách bạch trong sổ ngay từ đầu năm.

Chọn theo tính cách

Ngoài chuyện tính toán thì còn chuyện mình hợp với việc gì.

Người thích trao đổi, thích chỉ dẫn người khác thì hợp với việc bán tổ.

Người thích làm một mình, ngại tư vấn thì hợp với việc nuôi lấy mật hơn.

Không có hướng nào hơn, chỉ có hướng hợp với mình hơn.

Và có thể đổi hướng theo từng giai đoạn: năm nào cần vốn thì nghiêng về bán tổ, năm nào muốn đàn khoẻ lại thì nghiêng về lấy mật.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Vừa tách bán vừa cố lấy mật trên cùng một đàn
• Bán tổ mà không tính tới phần tư vấn hỗ trợ
• Đổi hướng liên tục nên không làm tốt hướng nào

Câu hỏi thường gặp

Bán tổ có lãi hơn bán mật không?

Thu nhập tới sớm hơn, nhưng đòi hỏi trách nhiệm và công tư vấn nhiều hơn.

Có làm được cả hai không?

Được nếu chia rõ nhóm đàn nào để nhân, nhóm nào để yên lấy mật.

Người mới nên chọn hướng nào?

Chưa cần chọn. Vài năm đầu chỉ nên tập trung giữ cho đàn khoẻ.

Bán tổ có rủi ro gì?

Nếu tổ bán ra hay hỏng thì mang tiếng, dù nguyên nhân có khi ở phía người mua.

Ở Ong Zú theo hướng nào?

Chia rõ hai nhóm đàn từ đầu năm, không lẫn lộn.