Nói tới nguồn ăn của ong thì ai cũng nghĩ tới mật hoa. Nhưng một đàn khoẻ cần ít nhất bốn thứ.
Thiếu một trong số đó thì đàn vẫn sống nhưng không lên được.
Mật hoa: nguồn năng lượng cho hoạt động hằng ngày và để dự trữ.
Phấn hoa: nguồn dinh dưỡng để nuôi ấu trùng. Thiếu phấn thì chúa có đẻ cũng không nuôi lớn được.
Nước: dùng để làm mát tổ trong những ngày nóng, và cho một số nhu cầu khác.
Nhựa cây: vật liệu xây ống tổ, trám khe hở và bao bọc cấu trúc bên trong.
Bốn thứ này đều phải có trong bán kính bay của đàn.
| Nhu cầu | Dùng để | Dấu hiệu thiếu |
|---|---|---|
| Mật hoa | Năng lượng, dự trữ | Bọng mật vơi, đàn đuối |
| Phấn hoa | Nuôi ấu trùng | Ít ong non, quân không tăng |
| Nước | Làm mát tổ | Đàn vất vả hơn ngày nóng |
| Nhựa cây | Xây và trám | Ống tổ mỏng, khe hở không kín |
| Chỗ trú an toàn | Sống | Đàn bỏ tổ |
Nhiều người chỉ để ý tới mật, vì đó là thứ mình thu.
Nhưng phấn mới là thứ nuôi lứa kế cận. Đàn có nhiều mật mà thiếu phấn thì chúa đẻ cũng không nuôi được ấu trùng thành ong.
Kết quả là quân không tăng, đàn dần hao mà không hiểu vì sao.
Đây cũng là lý do việc quan sát ong mang phấn về lại quan trọng tới vậy: nó cho biết đàn có đang nuôi lứa mới hay không.
Ít người nghĩ tới, nhưng đàn cần nước, nhất là trong những ngày nắng gắt.
Ở miền Trung thì gió Lào khô nóng làm thùng mất nước và đàn phải điều hoà liên tục, nên vào tháng 5 đến tháng 8 đàn phải đi xa hơn để tìm nước.
Nếu quanh nhà không có nguồn nước tự nhiên thì có thể đặt một khay nước nông có đá hoặc cành cây cho ong đậu.
Khay phải nông và có chỗ đậu, nếu không ong dễ chết đuối.
Đặt cách tổ vài mét, thay nước thường xuyên để không sinh lăng quăng.
Đây là thứ hay bị bỏ qua nhất khi bố trí khu nuôi.
Đàn cần nhựa cây liên tục để trám và sửa chữa, nhất là sau mỗi lần mở thùng hoặc sau mưa gió.
Cây thân gỗ trong bán kính gần là nguồn chính.
Vườn chỉ toàn cây bụi và hoa dại thì đàn thiếu vật liệu, ống tổ mỏng và khe hở không được trám kín, kéo theo rủi ro kiến.
Vì vậy khi trồng bổ sung, nên có cả cây thân gỗ chứ không chỉ cây cho hoa.
Đi một vòng bán kính vài trăm mét và tự trả lời bốn câu.
Có hoa gần như quanh năm không, kể cả trong tháng 5 đến tháng 8.
Có nguồn phấn đa dạng không, hay chỉ một hai loại cây.
Có nguồn nước tự nhiên trong tầm bay không.
Có cây thân gỗ để lấy nhựa không.
Thiếu cái nào thì bổ sung cái đó. Việc này làm một lần mà có lợi nhiều năm.
Có thể thiếu phấn hoa, vì phấn mới là thứ nuôi ấu trùng.
Nếu quanh nhà không có nguồn nước tự nhiên thì nên, nhất là mùa nóng.
Nông, có đá hoặc cành cho ong đậu, đặt cách tổ vài mét, thay nước thường xuyên.
Từ vỏ và chồi cây thân gỗ trong bán kính bay.
Đi một vòng bán kính vài trăm mét và kiểm bốn thứ: hoa, phấn, nước, cây thân gỗ.
Ở Đông Nam Bộ, ong dú có nhiều tên gọi khác nhau tùy địa phương và dễ nhầm với ong dũ hay ong muỗi. Bài này giúp bạn nhận diện chính xác từng loài qua
Ở miền Trung, ong dú còn gọi là ong dũ hay ong muỗi tùy địa phương. Sai lầm khi nhầm loài dẫn đến chọn tổ yếu, mất mùa mật. Bài này giúp bạn nhận diện
Ở miền Tây, ong dú có nhiều tên gọi khác nhau: ong dũ, ong muỗi, ong rú. Người nuôi lần đầu dễ nhầm loài vì ngoại hình tương tự. Mình chia sẻ cách phâ
Miền Nam gọi ong dú bằng nhiều tên khác nhau tùy địa phương. Mình chia sẻ cách nhận diện chính xác ong dú, ong dũ, ong muỗi để tránh mua nhầm loài khi
Ở Tây Nguyên, ong dú còn gọi là ong dũ hay ong muỗi tùy địa phương. Khi mua tổ mẹ để nhân đàn, người nuôi cần phân biệt rõ loài và đánh giá sức khỏe t
Người nuôi ong dú Đông Bắc thường gặp khó khi phân biệt ba loài ong nhỏ: ong dú, ong dũ và ong muỗi. Mỗi loài có đặc điểm riêng, năng suất khác nhau,
Tên gọi và nhận diện ong dú theo từng vùng miền Việt Nam: ong dú, ong dũ, ong muỗi, ong rú, ong lỗ. Phân biệt với các loài ong nhỏ khác hay bị nhầm.